"Türkiye'nin acilen öncelikli ilaç listesine ihtiyacı var"

turkiyenin-acilen-bir-oncelikli-ilac-listesine-ihtiyaci-var

Dünya Sağlık Örgütü "Essential Drug List" konusunda 40 yıldır çalışıyor..


01 Şubat 2019 17:26

Habertürk Gazetesi yazarı Prof. Dr. Temel Yılmaz, birkaç gün önce " Devlet öncelikli ilaçlar listesini bir an önce belirlemeli" başlığıyla çok ilginç bir yazı yayınladı.

Yazıda, Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) 1977 yılından bu yana bu konuda yaptığı çalışmalar ve insan yaşamı için mutlaka olması gereken temel ilaçların ‘Essential Drug List’ denilen bir listede toplanması çalışmaları anlatılıyor.

Verilen bilgiye göre, DSÖ bünyesinde oluşturulan Temel İlaçların Seçimi ve Kullanımı Uzman Komitesi 40 yıl boyunca düzenli olarak toplandı, son 21. toplantısını 27-31 Mart 2017 tarihleri arasında İsviçre Cenevre’de yaptı. Erişkinler için 19.Temel İlaç Model Listesini ve çocuklar için 5. Temel İlaçlar Listesi’nin güncelledi.

"Devlet öncelikli ilaçlar listesini bir an önce belirlemeli" diyen Prof. Yılmaz'ın yazısı özetle şöyle:

"Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 1977 yılında ilk kez bu konuda değerlendirme yapmak üzere “Temel İlaçların Seçimi ve Kullanımı Uzman Komitesi” adıyla bir kurul oluşturdu. Bu kurul, dünyada tedavide kullanılan on binlerce ilacı birer birer inceledi, ayrıştırdı ve önem sırasına göre ayırdı. İnsan yaşamı için mutlaka olması gereken bu temel ilaçları ayrı bir ‘Essential Drug List’ denilen bu listede topladı, daha sonraki yıllarda (2007) bu listeden çocuklar için kulanılan ilaçları ayırdı ve ayrı liste şeklinde hazırladı.

DSÖ Temel İlaçların Seçimi ve Kullanımı Uzman Komitesi 40 yıl boyunca düzenli olarak toplandı, son 21. toplantısını 27-31 Mart 2017 tarihleri arasında İsviçre Cenevre’de yaptı. Erişkinler için 19.Temel İlaç Model Listesini ve çocuklar için 5. Temel İlaçlar Listesi’nin güncelledi.

Uzman Komitesi, son toplantıda yeni başvuran ilaçları, onaylanmış prosedürlere uygun olarak inceledi.

Sonuçta esansiyel ilaçlar için oluşturulan çekirdek ve tamamlayıcı liste yeniden değerlendirildi. Çekirdek listeye 30 yeni ilaç ekleyip buna karşılık 20 başvuruyu redetti ve iki listenin son güncellenmiş halini yayınladı.

Kriz dönemlerinde öncelikli ilaç listesi çok önemli

Bugün dünyada birçok ülkenin kendi koşullarına ve olanaklarına göre ayrı bir “Temel İlaçların Seçimi ve Kullanımı Uzman Komitesi” ve “Essential Drug List’’i var.

Bu liste, o ülkede pazarda bulunan on binlerce ilaç içinde, hasta tedavisinde özel bir öneme haiz ilaçların etki gücü, güvenliği ve maliyet etkinliği ve benzer ilaçlarla karşılaştırmalı değerlendirmesi yapılarak dayandığı bilimsel kanıtlar incelenerek öncelikli ve etkin ilaçların ayrıştırılması ile hazırlanıyor.

Hastalıklarla mücadelede olmazsa olmaz en yüksek etkinliği olan yaşamsal ilaçlar, bir bölüm antibiyotikler, bazı solunum ilaçları, kalp yetmezliği tedavisinde kullanılan ilaçlar, insülin, kortizon gibi endokrin alanında kullanılan ilaçlar, arada kullanılan hormonlar, kanser ilaçları, diğer yaşamsal önemi olan ilaçlar bu listede yer alıyor. Bu liste ülkeye göre ve önem kriterine göre uzatılabilir kısaltılabilir.

Bir çok ülkenin DSÖ listesine benzer kendi ulusal listesi var. Bunların en önemli iki örneği Kanada ve Hindistan.

Kanada’nın oluşturduğu esansiyel ilaç listesinde çocuklara ait listenin özel bir önemi var.Hindistan’ın oluşturduğu ilaç listesinde, liste biraz daha genişleterek esansiyel ilaç ve malzeme listesi olarak hazırlamış özellikle acil cerrahi müdahalelerde ameliyathanelerde kullanılan malzemeler, iplikler vs ve diğer acil tıbbi malzemeler bu listeye eklemiş.

Bu liste bir anlamda evinizdeki ecza dolabındaki ilaç listesi gibi. Bilinçli aileler evde her zaman yaşamsal önemi olan, hayat kurtarıcı, olmazsa olmaz ilaçları bulundururlar. Bunlar azalırsa hemenyenisi yerine konur. Burada maliyet, para ikinci plandadır.

Türkiye henüz kendi esansiyel ilaç listesini yayınlamadı. Oysa ki böyle bir listeye acilen ihtiyaç var ve insan sağlığı açısından çok önemli.

Türkiye için de acil durumlarda, savaşta, doğal afetlerde ekonomik krizde esansiyel temel ilaçlar sürekli el altında olmalı, stoklarda eksik olmamalıdır.

Bu listenin dışındaki diğer plasebo etkili ilaçlar, eksik olsa da olabilir onların yokluğu insan ve toplum sağlığı etkilenmez ama esansiyel ilaçların eksikliği insan hayatını doğrudan etkiler.

Devlete düşen önemli bir görev

• Türkiyenin acilen bir öncelikli Esansiyel ilaç listesine ihtiyacı var.

• Sağlık Bakanlığı ve ilgili kurumlar, üniversiteler, sağlık kuruluşları ve meslek kuruluşlarından görüş alarak insan yaşamı için hayati önem taşıyan, etkinliği kanıtlanmış ilaçlardan oluşan ülkemizin öncelikleri göz önünde tutularak özel bir liste hazırlanmalı.

• Bunun bir örneğini devlet uyguladı. Yüksek Öğretim Kurumu da çok sayıda üniversite içinden, bilimsel arenada araştırma ve yayınların büyük çoğunluğunu üreten üniversiteleri ‘Araştırma Üniversiteleri’ adı altında ayrı bir liste oluşturdu ve özel bir statü tanıdı.

• Devlet benzer şekilde esansiyel temel ilaçları koruma altına almalı acil durumlardan yada ekonomik krizlerden etkilenmeyeceği piyasada sürekli bulunabileceği bir sistem oluşturulmalı.

• Öncelikli esansiyel ilaçlar için koruma kuralları sadece devleti değil, ilacı üreten firmayı da kapsamalı, devletin maliyet etkinlik çalışmaları ile ilgili özel statüsüne karşılık firma ilacı belirlenen bir süre ülkede bulundurma garantisi vermeli.

• Son olarak devlet esansiyel öncelikli ilaçların ülkede üretimizde üretilmesi için önlemleri almalı ve destek sağlamalı.

• İnsanların ihtiyaç duyduğu ilaca ihtiyaç duyduğu an ulaşabilmesi çok önemli bir duygu. Bu yöntem ülkede her hangi olası bir ilaç sorununu önleyecek tek kalıcı yöntem gibi görünüyor.

Prof. Temel Yılmaz'ın yazısı için tıklayınız


Facebookta paylaş Twitterda paylaş


Bu haberleri de okumak isteyebilirsiniz :

Okuyucu yorumları
Bu habere henüz yorum girilmemiştir.
Yorum yaz